Papierlexicon II - technische termen uit de industrie op een begrijpelijke manier uitgelegd

• Wat gebeurt er bij het kalanderen van papier?
• Wat wordt verstaan onder de term „synthetisch papier”?
• Waar staat Bleached Hardwood Kraft Pulp voor?
• Wat is industriehout?

Alles over papier: wat gebeurt er bij het kalanderen van papier?

In dit onderdeel van ons papierlexicon gaat het over het kalanderen van papier. Dit is een proces in de papierproductie. Hierbij voert de zogenoemde kalander (afgeleid van het Franse woord calandre, wat vertaald „rol” betekent) het papier door een systeem van meerdere, op elkaar afgestemde walsen. De walsen bestaan meestal uit schaalgietijzer of staal en zijn verwarmd en gepolijst. Het kalanderen verbetert de oppervlakte-eigenschappen van het papier, zoals glans en gladheid, met tegelijkertijd een vermindering van de papierdikte. Door het aanpassen van druk, temperatuur en walssnelheid kunnen verschillende effecten op de papierbaan in de machine worden bereikt, waaronder bijvoorbeeld het reliëfdrukken, gladstrijken, verdichten of satineren. De kalander kan zich buiten de papiermachine bevinden (offline) of erbinnen, tussen de droogsectie en de opwikkeling (online).

Ons papier-ABC: synthetisch papier

Synthetisch papier is een papiersoort die bestaat uit vlakvormige chemische vezels, meestal van polyamide of polyester. De binding bij synthetisch papier vindt tijdens de productie plaats door de toevoeging van bindmiddelen. In tegenstelling tot andere papiersoorten onderscheidt synthetisch papier zich door zijn fysische eigenschappen. Het papier is waterbestendig, duurzaam en scheurvast. Verder is het vetafstotend en bestand tegen temperaturen, de meeste chemicaliën en uv-licht.

Vanwege zijn eigenschappen is het papier geschikt voor alle gangbare drukprocedés en druktechnieken. Ook voor reliëf- en hetfoliedruk kan het worden gebruikt. Verschillende perforaties en bindtechnieken zijn eveneens mogelijk. Daarmee ontstaat een groot aantal toepassingsmogelijkheden dankzij de veelzijdige bedrukbaarheid:

• Poster- en displaydruk
• voor landkaarten
• als basis voor belangrijke documenten

Anders dan wellicht gedacht, is thermisch papier, dat bijvoorbeeld voor thermische rollen wordt gebruikt, géén synthetisch papier. Hier bestaat de kern uit normaal papier. Op de boven- en onderzijde van de kern zijn speciale lagen aangebracht, die het printen volgens het thermische procedé mogelijk maken.

Papierlexicon: Bleached Hardwood Kraft Pulp (BHKP)?

De term Bleached Hardwood Kraft Pulp (kort BHKP) betekent vertaald gebleekte hardhout-kraftcellulose. BHKP bestaat uit een mengsel van harde houtsoorten, meestal eik en rubberboom met een klein aandeel den. De cellulose is een droge vezelstof, die chemisch of machinaal kan worden geproduceerd. Vanwege zijn stijfheid en volume is Bleached Hardwood Kraft Pulp in de papierindustrie geschikt voor de productie van druk- en schrijfpapier.

Daarnaast is er nog cellulose van zachthout, de Northern Bleached Kraft (kort NBSK). Deze bestaat uit de lange en langzaam groeiende vezels van zachthoutbomen en komt meestal uit Canada, Scandinavië of Siberië. Een voordeel van BHKP ten opzichte van NBSK is dat hardhoutcellulose papierproducten oplevert met een gelijkmatiger structuur.

Papier-ABC: industriehout

In de papierindustrie is hout voor 95 procent de grondstof voor papier. De basis hiervoor vormt het zogenoemde industriehout. Dit is ruw hout dat de verwerkende bedrijven tijdens het productieproces mechanisch verkleinen of chemisch ontleden. Niet elk hout is echter geschikt voor de productie van papier. De vezelvorming en hardheid van het hout zijn namelijk relevant voor de keuze als papiergrondstof. Daarom wordt industriehout onderverdeeld in vier sortimenten:

• Slijphout (papierhout)
• Cellulosehout
• Plaathout
• Houtwolhout

Naaldhout zoals spar, den, grove den of lariks behoort tot de meest gebruikte houtsoorten. Ze hebben een langere vezelstructuur en zorgen zo voor een hogere sterkte van het papier. Loofhout zoals beuk, populier, berk en eucalyptus wordt vaak gemengd met naaldhoutcellulose gebruikt. Voor de keuze van de primaire grondstof zijn dus de beschikbaarheid, de regionale omstandigheden en de gewenste papiereigenschappen bepalend. De eisen aan het papierhout zijn streng en vloeien voort uit het productieproces. Of het nu voor de productie van bonrollen is of als bestanddeel in houtwol – de productie van de in papierfabrieken benodigde vezelpap kan alleen goed lukken als de lengte, de gemiddelde waarde en de kwaliteit van het papierhout aan de noodzakelijke eisen voldoen.

Alles over papier: heeft u nog niet genoeg?

Met ons papierlexicon willen wij u een dieper inzicht geven in de papierproductie en verschillende papiersoorten voorstellen. Om u zo uitgebreid mogelijk te informeren, hebben wij ook een eerste deel van deze reeks: Papierlexicon I. In dit artikel leert u meer over het bleekprocedé, het begrip de-inking of het molecuul lignine. Veel plezier met snuffelen en uw kennis opfrissen!

Beeldbron: ©iStock.com / hxdyl